مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)
211
گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)
باشد « 1 » و « 2 » زود باز « 3 » گرم كند . علاج اين هر دو نوع يكى است « 4 » : جلاب تخم كاشنى و پوست بيخ كاشنى و خرماى هندى و آلو سياه و آلو گيلى و برگ گل سرخ و نيلوفر و نبات و ترنجبين بايد دادن « 5 » ؛ و « 6 » غذا كشكاب « 7 » دادن « 8 » . و طبع را به « 9 » مطبوخ فاكهه « 10 » و مطبوخ هليلهء زرد نرم بايد « 11 » داشتن « 12 » و استفراغ صفرا « 13 » كردن و پس از « 14 » استفراغ ، قرص طباشير « 15 » معتدل « 16 » بايد دادن « 17 » و به سكنجبين بزورى استفراغ « 18 » صفرا بايد « 19 » كردن « 20 » . شطر الغب « 21 » از جمله تبهاست كه از تركيب بلغم و صفرا تولد كند . علامت اين « 22 » تب « 23 » بسيار آن « 24 » باشد كه اندر يك نوبت دو بار يا « 25 » سه بار سرما آغاز كند . علاج : جلاب بيخ مهك خراشيده و تخم كاشنى و تخم « 26 » كشوث « 27 » با نبات و ترنجبين بايد دادن « 28 » و آب گرم و سكنجبين دادن و قى فرمودن و استفراغ صفرا و بلغم « 29 » به « 30 » معجون خيار چنبر و سناى مكى و قرص بنفشه و مطبوخ هليله « 31 » كه در آن تربد
--> ( 1 ) . س : نباشد ؛ « و تشنگى و سوزش بسيار بود بدين تب » ( قانونچه ، ص 152 ، حواشى مترجم ) . ( 2 ) . م : - و . ( 3 ) . ل : با . ( 4 ) . ل : باشد . ( 5 ) . ل : و ترنجبين دهند . ( 6 ) . م : - و . ( 7 ) . م : + بايد . ( 8 ) . ل : دهند . ( 9 ) . م : - به . ( 10 ) . م : فواكه . ( 11 ) . ل : - بايد . ( 12 ) . ل : دارند ؛ م : داشت . ( 13 ) . م : + بايد . ( 14 ) . ل : - از . ( 15 ) . م : + و قرص . ( 16 ) . م : معدل . ( 17 ) . ل : - بايد دادن . ( 18 ) . ل : ادرار . ( 19 ) . ل : - بايد . ( 20 ) . م : - و پس از استفراغ . . . كردن . ( 21 ) . س : و شطر الغب . ( 22 ) . م : آن . ( 23 ) . م : + آن است كه بسيار . ( 24 ) . م : - آن . ( 25 ) . م : باريا . ( 26 ) . ل : - و تخم . ( 27 ) . ل : كشوت ؛ از اصل سريانى به معنى گياه طفيلى ( حواشى برهان قاطع ) ؛ به ضم اول ، نام دوايى است كه تخم آن را به سريانى دينار و به عربى بزر الكشوث خوانند . كشوث رومى ، افسنتين رومى است . ( برهان قاطع ) . ( 28 ) . ل : و ترنجبين دهند . ( 29 ) . ل : + كند . ( 30 ) . ل : و . ( 31 ) . م : + زرد .